Bolesław Augustis. Two Homelands / Dwie ojczyzny
Projekt „Bolesław Augustis. Two Homelands / Dwie ojczyzny” jest efektem ponad 20 lat pracy nad archiwum fotografa oraz badań prowadzonych w Polsce i Nowej Zelandii. Opiera się na odnalezionym przypadkiem w 2004 roku w Białymstoku archiwum Bolesława Augustisa z lat 1935–1938 XX w, a także na kwerendach, spotkaniach i rozmowach z rodziną fotografa oraz nowozelandzką Polonią.
Projekt zakłada organizację pierwszej wystawy fotografii Bolesława Augustisa w Nowej Zelandii oraz wydanie reedycji książki fotograficznej z jego zdjęciami.
O wystawie
Wystawa „Bolesław Augustis. Two Homelands / Dwie ojczyzny” zostanie otwarta 27 maja 2026 roku w Gallery 154 przy Queen Street w Auckland, w ramach Auckland Festival of Photography. Ekspozycję będzie można oglądać do 14 czerwca 2026 roku.
To pierwsza prezentacja twórczości Bolesława Augustisa w Nowej Zelandii — kraju, w którym fotograf spędził drugą, dłuższą część życia i po wojnie budował swoją codzienność od nowa.
Augustis za swoje dwie ojczyzny uważał przedwojenny Białystok oraz powojenną Nową Zelandię. Wystawa po raz pierwszy łączy te dwa światy, pokazując artystę w pełnym wymiarze — jako fotografa, świadka XX wieku i migranta, którego biografia rozpięta jest między dwoma najodleglejszymi punktami globu.
Na wystawie, której kuratorem jest Grzegorz Dąbrowski — opiekun kolekcji — zaprezentowanych zostanie około 100 fotografii Augustisa. Wśród nich znajdą się zarówno zdjęcia uliczne z przedwojennego Białegostoku, jak i fotografie wykonane w Nowej Zelandii, gdzie Augustis nie pracował już zawodowo jako fotograf.
Reedycja książki „Augustis”
Wystawie towarzyszy poprawione i rozszerzone wydanie photobooka „Augustis” z 2010 roku. Nowa edycja została uzupełniona o niepublikowane wcześniej informacje dotyczące życia fotografa, ustalone podczas wizyt w Nowej Zelandii, a także o cztery fotografie wykonane przez Augustisa na Antypodach. Zmieniono również projekt graficzny publikacji.
Książka ukazała się w nakładzie 500 egzemplarzy i zawiera 100 fotografii (większość z Białegostoku z lat 30 XX w.). Za wybór zdjęć odpowiadał Grzegorz Dąbrowski, projekt graficzny przygotowała Anna Nałęcka-Milach. W historię życia i twórczości Augustisa wprowadza tekst Moniki Żmijewskiej i Wojciecha Nowickiego, natomiast obszerne podpisy do zdjęć, ukazujące kontekst historyczny opracował Andrzej Lechowski. Teksty zostały przetłumaczone na język angielski.
Publikacja stanowi i poszerzenie dopełnienie wystawy.
O Augustisie
Bolesław Augustis (1912–1995), urodzony w Nowosybirsku w , uważany jest za jednego z najważniejszych polskich fotografów ulicznych XX wieku. W drugiej połowie lat 30. prowadził zakład fotograficzny w Białymstoku i z niezwykłą uważnością dokumentował życie miasta.
Fotografował codzienność: ludzi na ulicach Białegostoku — szczególnie spacerujących ul. Kilińskiego — targi, święta, pracę oraz zwykłe sceny miejskiego życia. Dziś jego fotografie stanowią jeden z najcenniejszych wizualnych zapisów przedwojennego Białegostoku, chociaż spędził tu zaledwie 7 lat.
Po wojnie życie Augustisa zmieniło się całkowicie. Po doświadczeniu zesłania, wojny oraz szlaku Armii Andersa wyemigrował do Nowej Zelandii. Tam rozpoczął nowe życie — z dala od dawnego świata i własnej przeszłości. Pracował fizycznie, żył skromnie, ale nie porzucił fotografii. Powstawały wówczas zdjęcia bardziej osobiste: rodzinne, sąsiedzkie, dokumentujące życie polskiej społeczności i codzienność nowego kraju.
Projekt realizowany jest przez Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej Widok.
Partnerzy projektu
Honorowy patronat
Patryk Błaszczak, Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Nowej Zelandii
Paul Ballantyne, Ambasador Nowej Zelandii w Rzeczypospolitej Polskiej
Projekt został sfinansowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury — państwowego funduszu celowego — w ramach programu „Promocja kultury polskiej za granicą”.
